Türkiye'deki genel seçimlerin uluslararası basındaki yankısı sürüyor. Başbakan Erdoğan'ın bir rekora imza atıp tarihe geçtiğini yazan gazeteler, seçim zaferinde en önemli etkenin ekonomi olduğunu yazdı.

İÇTE VE DIŞTA SINAVLAR

New York Times:  ‘Türkiye seçimlerini okumak' başlıklı başyazıda, ‘Yeni anayasada ifade ve basın özgürlüğü, kadınlar ve etnik azınlıklar için eşit haklar gibi insan hakları güçlendirilerek ülkenin giderek daha çoğulcu hale gelen toplumu temsil edilmeli” vurgusu yapılıp şöyle dendi: “Dokuz yılda, AK Parti, Türkiye'deki girişimcilerin önünü açtı, ordunun üzerinde sivil üstünlük sağladı ve AB üyeliği için insan hakları reformlarına eğildi. Erdoğan'ın giderek daha zıtlaşmaya dayalı hale gelen dış politikası da sandığa olumlu yansımış olabilir. Ama bunun Türkiye'nin çıkarlarına maliyeti yüksek oldu. Sınırlarında patlak veren isyan hareketleri ise, Türkiye'nin liderliği için tarihi bir fırsat sunuyor. Erdoğan'ın seçim zaferi tartışmasız Le Figaro gazetesi : Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın seçimlerdeki zaferi tartışmasız ama eksik. Başbakan Erdoğan'ın AK Parti'si büyük reformu olan yeni anayasayı tek başına gerçekleştiremeyecek. AK Parti milliyetçi sağın oylarını çekmeyi beceremedi. Milliyetçi sağ, muhalefetin otokratik eğilimle suçladığı Erdoğan'ın önüne set çekmek isteyen bazı seçmenlerin oylarını almayı başardı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın önünde Türk siyasetinin kalıplaşmış konusu olan Kürt sorunu bulunuyor. Yeni anayasa için desteği kaçınılmaz olabilecek BDP mutlaka Ankara'nın önüne kendi koşullarını koyacaktır.  DAHA RENKLİ MUHALEFET Time: Ülkede yakın tarihteki en uzun süreli ekonomik refahın zevkini çıkaran Başbakan Erdoğan, oyların yüzde 50'sini toplayarak seçimi kazandı ancak partisi, TBMM'de muhalefetin rızasını almaya gerek duymadan anayasayı değiştirebilecek üçte iki çoğunluğa erişemedi. Erdoğan, seçim sonucunda, nihayet güçlü ve renkli bir muhalefete  sahip oldu. Yeni meclis her zamankinden daha fazla kadın, daha fazla Kürt ve daha fazla insan hakları eylemcisini içeriyor. Yeni Anayasa, Erdoğan'ın önceliklerinin en üst sırasında yer alıyor. Birçok Türk, 1980 askeri darbesinin ardından yazılan mevcut anayasanın değişmesini istiyor. Erdoğan, anayasada yapmayı istediği değişikliklerle başkanlık sisteminin yaratılması niyetini ortaya koydu. Bu, ülkede, Erdoğan'ı Rusya Başbakanı Vladimir Putin'i benzeten kesimlerce eleştirilere neden oldu. Orduyla uzun süredir devam ettirdiği üstü kapalı ittifakına nihayet son veren ve yenilenmiş bir yönetimle seçime giren CHP'de ise milletvekilleri ilk kez liberal akademisyenler, insan hakları eylemcileri ve gençlik liderlerini içeriyor. HALKIN YAŞAMI DEĞİŞTİ Guardian: ‘Takdir ve Endişe' başlıklı başyazıda, şu görüşlere yer verildi: Erdoğan, Avrupalı liderlerin sadece rüyasında görebileceği bir seçim kazanma rekoruyla övünüyor. Bu seçimler AK Parti'nin sadece üçüncü galibiyeti değil, en vurgulu zaferiydi. Erdoğan, Türkiye'deki politikayı her şeyin üzerinde bir faktör sayesinde yönetiyor: Ekonomi. Türkiye yılda yüzde 9 büyüyor. Kişi başına düşen GSYİH 2002'den beri iki katına, ihracat ise üç katına çıktı. AK Parti, özellikle oylarının merkezini oluşturan, çoğunluğu muhafazakar ancak girişimci Anadolu halkının yaşamında dönüşüm sağladı. Ancak bu noktada takdir endişeye dönüşüyor. AK Parti, yeni anayasa ve başkanlık sistemiyle meclis ile ordunun gücünü azaltmayı öngörüyor. Ancak Türkiye'nin yarısı karşısında. Ordu ve yargı ile uzlaşma sağlanmadı. SIRADIŞI BİR BAŞARI Financial Times FT, dört ayrı yazıyla Türkiye'deki seçimlere en fazla yer veren gazetelerden oldu. Delphine Strauss imzalı haberde seçimlerin AK Parti'nin ardından en büyük galibi olarak  Barış ve Demokrasi Partisi gösterildi. ‘'Seçim başarısı Kürtlerin özerklik talebini artıracak” başlıklı haberde “36 BDP'li vekil, yeni anayasada Kürtlerin etnik kimliklerinin tanınması ve bölgesel özerkliklerin artırılması gibi taleplerin kabulü yönünde Erdoğan üzerinde baskı oluşturacak” dendi. David Gardner imzalı yorumda ise şu görüşlere yer verildi: “Erdoğan'ın sıradışı başarısına karşın seçmenler tek başına anayasa yapma veya başkanlık sistemini getirebilme yetkisini vermedi. Erdoğan'ın Cumhuriyet'in yüzüncü yılına, İslami kimliğiyle barışık yeni Türkiye'nin kurucusu olarak girme isteği ile merkezi gücün bölgelere dağıtılması yönündeki talepler arasındaki mücadele tüm konuları gölgede bırakacak. Financial Times'taki diğer iki yazı ise daha çok ekonomi ile ilgiliydi. Seçimlerin  ardından aşırı ısınmış Türkiye ekonomisinin bir an önce soğutulması gerektiğine dair yorumlara yer veren gazete, hükümetin büyüyen bütçe açığı, kredi kontrolü ve enflasyon konularında daha sıkı bir yönetim sergilenmesinin gerektiğini belirtti. HERKESE UZLAŞI ÇAĞRISI Die Welt: Zaferden zafere koşan Erdoğan herkese uzlaşma çağrısı yaptı. Türkiye'deki seçimler sonucunda tüm bölge, Avrupa ve  Asya kazandı. Türkiye  ‘Arap Baharı'nı destekleyerek bir ‘Osmanlı Rönesansı'  yaşayabilir ve Erdoğan, Kıbrıs sorununu çözerek Avrupa kapılarını açabilir. Frankfurter Allgemeine Zeitung: Erdoğan, AK Parti'yi tarihindeki en büyük zafere götürdü. Ancak mecliste üçte ikilik çoğunluğu sağlayamaması sebebi ile mütevazılık göstermek zorunda kaldı. Les Echos:  İktidara gelişlerinden yaklaşık 10 yıl sonra AK Parti ve karizmatik lideri Erdoğan sevinseler yeridir. Parlak bir zafer elde ettiler. Ancak bu zafer, kendisini ılımlı İslam'a yakın hisseden AK Parti açısından göründüğü kadar da parlak değil. Hükümete 12 Eylül 1980 askeri darbesinden kalma Anayasa'yı -en azından tek başına- değiştirme fırsatı vermiyor. FAKİRLERİN KAHRAMANI Yunan Ta Nea gazetesi: Başbakan Erdoğan'a yeni bir kutuplaşmaya neden olmak yerine, bölünmüşlüğü aşabileceğini kanıtlaması yönünde üçüncü fırsat sunuldu. Liberaller otoriter olmakla eleştirirken, fakirler ve yükselen orta sınıf onu kahraman olarak  görüyor. Yunan Ethnos gazetesi: Atina'nın, ordunun ve Kemalist düzenin ağırlığından oldukça kurtulmuş olarak üçüncü dönemine başlayan Erdoğan'ın, Türk-Yunan ilişkilerinde benimseyeceği tutuma dair işaret vermesi beklentisindeyiz. İl Messaggero: Erdoğan'ın seçim sonrasında, ‘'Vatandaşı ilk sıraya koyan liberal bir anayasadan ve ülkesinin İslam dünyasıyla ilişkilerinden'' söz ettiği ifade edilen makalede, AB üyeliğinin gündeme az geldiği vurgulanıp “Bu, Türklerin Avrupa'ya girme konusunda artık o yoğun ilgiye sahip olmadıklarına işaret ediyor” dendi. Makalede, Davutoğlu'nun, “Türkiye'nin Ortadoğu'daki rolünü anlamayan Avrupa oldu” yorumu yaptığı belirtilip “Bilindiği üzere çok gururlu olan Türk halkı, Avrupa'nın tokatlarına, onlara sırtını çevirerek tepki verdi” ifadeleri kullanıldı.ÜLKEYİ İSTİKRARA TAŞIDI La Repubblica: Evet bu bir zafer ama beklenen ezici bir zafer değil. Erdoğan hükümeti, dokuz yılda ülkeyi, güvenli bir ekonomi ile eğitim, sağlık ve iş konularında istikrara taşıdı. Erdoğan, referanduma gitmeyi deneyerek Meclis'te bir değişim de gerçekleştirecek ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'le yer değiştirip, Cumhuriyet'in 100. yılı olan 2023'e kadar ülkeyi idare edecek. İl Giornale: Erdoğan kazandı ama imparator olmadı. Erdoğan, anayasada değişiklik yaparak 2023'e kadar Türkiye'yi idare etmek istiyor. Bu zafer, Erdoğan'ın hegemonyasını bitirmeye kast eden ve hayallerini paylaşmayan generaller, yargıçlar ve laik cumhuriyetçiler için gerçek bir kabus.